Programy AoP powinny być projektowane tak, aby stworzyć uczestnikom bezpieczną przestrzeń. Chodzi o przestrzeń, w której czują się bezpiecznie i mogą swobodnie dzielić się swoimi opiniami, uczuciami i doświadczeniami, gdzie mogą oderwać się od codziennych trosk i zanurzyć się w kulturze i sztuce.
Zdjęcie: Województwo Zachodniopomorskie
Poniższe zalecenia mogą pomóc w zapewnieniu bezpiecznej przestrzeni dla uczestników:
● Przyjmij uczestników ciepło, aby czuli się bezpiecznie i stwórz dobrą atmosferę w grupie.
● Główną zasadą AoP w regionie Morza Bałtyckiego jest to, że jest to podejście do promowania i wzmacniania zdrowia psychicznego i dobrego samopoczucia, które nie ma charakteru terapeutycznego. Dlatego ważne jest, aby pamiętać, że zajęcia kulturalno-artystyczne w ramach programów AoP nie powinny być projektowane ani stanowić próby rozwiązania problemów stresujących lub traumatycznych.
● Zachęcaj i wchodź w interakcję. Pracownik łącznikowy oraz animatorzy kultury i sztuki powinni zachęcać uczestników i wchodzić z nimi w interakcję na odpowiednim dla nich poziomie. To zachęci ich do otwarcia się we własnym tempie i wzięcia odpowiedzialności za własne samopoczucie podczas zajęć i w grupie. Zachęcaj do otwartej komunikacji między uczestnikami i zapewnij każdemu szansę na zabranie głosu.
● Skuteczna komunikacja. Używaj jasnego i zwięzłego języka. Chociaż wiele zajęć kulturalno-artystycznych nie wymaga zaawansowanych umiejętności językowych, ważne jest, aby uwzględnić potrzeby uczestników, którzy wciąż uczą się języka ojczystego Twojego kraju. W miarę możliwości udostępniaj informacje o programie w różnych językach.
● Spójność. W miarę możliwości zaleca się, aby animatorzy kultury i sztuki prowadzili więcej niż jedno ćwiczenie w programie. Dzięki temu uczestnik czuje się komfortowo w towarzystwie animatora. Pozwala to również animatorowi na głębsze zaangażowanie grupy docelowej i jeszcze lepsze dopasowanie ćwiczenia do jej potrzeb i życzeń.
● Pracownik łącznikowy oraz animatorzy kultury i sztuki powinni być świadomi zagadnień stygmatyzacji i dyskryminacji. Programy AoP oferują przestrzeń wolną od diagnozy. Uczestnicy mogą swobodnie poruszać kwestie związane z diagnozą, ale nie jest to forum do pogłębionych dyskusji. Ponadto wszyscy uczestnicy powinni czuć się mile widziani i traktowani równo, niezależnie od pochodzenia, niepełnosprawności, płci, wieku i/lub pozycji społecznej. Należy zachować neutralność i bezstronność w swoim podejściu. Należy być świadomym własnych atrybucji i uprzedzeń przed zaangażowaniem się w prowadzenie działań kulturalnych lub artystycznych i unikać przypisywania uczestnikom określonych tożsamości społecznych i związanych z nimi wartości, stylów życia lub doświadczeń. Programy AoP powinny stanowić forum, na którym uczestnicy mogą być sobą, z dala od stygmatyzacji i dyskryminacji.
● Należy wziąć pod uwagę kwestie dostępności, w tym dostosowanie obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych.
● Twórz rytuały. Rytuały, definiowane jako powtarzające się elementy, obecne w każdej aktywności, mogą zapewnić strukturę oraz poczucie bezpieczeństwa i przynależności. Może to być rozpoczęcie każdej aktywności od ćwiczenia oddechowego i/lub zamknięcie oczu na chwilę, aby zanurzyć się w chwili obecnej i być gotowym do rozpoczęcia aktywności w zrelaksowanym nastroju.
● Zaplanuj przerwy. Uwzględnij przerwy w aktywnościach, aby zachować równowagę między aktywnościami a przerwami. Przerwy stwarzają okazję do wymiany myśli i refleksji oraz poznania się nawzajem. Uczestnicy mają również różne potrzeby, na przykład niektórzy mogą mieć trudności z koncentracją przez dłuższy czas. Ważne jest również, aby uczestnicy zostali poinformowani, że w razie potrzeby mogą zrobić sobie dodatkową przerwę w trakcie aktywności.
● Aktywne i bierne uczestnictwo. Wspieraj uczestników podczas zajęć. Chociaż bierne uczestnictwo jest całkowicie dopuszczalne, delikatnie zachęcaj do aktywnego uczestnictwa, oferując zajęcia, które nie wymagają wcześniejszego doświadczenia w sztuce. Oceń grupę i ustal, czy skorzystają na zajęciach zespołowych, w których uczestnicy mogą dzielić się pomysłami i rozwijać swój wkład.
● Dobrowolny udział. Uczestnicy powinni wiedzieć, że ich udział w zajęciach jest dobrowolny i mogą zdecydować, że program ostatecznie nie jest dla nich. Jeśli uczestnik chce zrezygnować, ważne jest, aby dać mu do zrozumienia, że nie ma w tym nic złego. Zapytaj uczestnika o powód rezygnacji. Oczywiście należy podjąć próbę znalezienia sposobu na kontynuowanie udziału w programie, na przykład poprzez uczestnictwo w zajęciach raz w tygodniu zamiast dwa razy w tygodniu lub wprowadzenie możliwości przeniesienia się do innego programu, który może być bardziej odpowiedni dla jego/jej potrzeb.
● Informacja zwrotna i refleksja. Zapewnij uczestnikom możliwość przekazania informacji zwrotnej na temat procesu facylitacji i prowadzonych zajęć. Umożliwiaj uczestnikom dyskusję, aby mogli zastanowić się nad swoją wiedzą i doświadczeniami.
● Autorefleksja. Jako osoba łącząca lub animator kultury i sztuki, powinieneś nieustannie poddawać się autorefleksji, aby identyfikować i kwestionować swoje atuty w stosunku do uczestników.
